"Turyści [...] nie jeżdżą po Syberii"

Małgorzata Król

ISBN: 978-83-8288-209-4
Stron: 292
Format: B5
Rok wydania: 2025

Książka pt. „Turyści […] nie jeżdżą po Syberii”. Szkice o doświadczeniu zesłania jest podsumowaniem pewnego etapu badań. Badań biograficzno-edytorsko-literackich. To zbiór artykułów wyraziście skupiających się na osobach, miejscach, zjawiskach znamiennych dla czasów XIX-wiecznych zesłań. Jego novum stanowi włączenie w zakres uwagi badawczej cudzoziemców, postaci wręcz symbolicznych (George Kennan, Emil Andreoli), i prezentacja ich doświadczenia Sybiru. Doświadczenia ekstremalnie trudnego, albowiem będącego absolutnym zaskoczeniem. W przypadku Amerykanina (podróżnika – nie zesłańca!) zaskoczeniem wynikającym ze zderzenia wyobrażeń ze zdecydowanie bardziej okrutną, przytłaczającą rzeczywistością. Dlatego też cytat zaczerpnięty z jego syberyjskiej monografii, będący opinią oficera XIX-wiecznej rosyjskiej policji, znalazł się na czele książki i jednego z rozdziałów.

                                                                                                                                                                 /ze Wstępu/

Spis treści

Wykaz stosowanych skrótów bibliograficznych
Wstęp
Zasady edytorskie 

Wokół zesłańczych świadectw
„Nie odbywa się podróży dla przyjemności na Syberię”. Syberia Emila Andreolego i George’a Kennana 
Gustawa Zielińskiego i Agatona Gillera korespondencyjne relacje z drogi na Sybir jako realizacje podróży dokumentalno-literackich
Szczegóły podróży na Sybir z listów Gustawa Zielińskiego do siostry Eufrozyny
Górskiej z męża z roku 1835 (wybór Piotra Chmielowskiego) 
List Gustawa Zielińskiego do Artura Dzikowskiego 
Listy z Syberii Agatona Gillera (wybór Stefana Gillera) 

Syberyjska codzienność
W krynolinie i czamarze…? – moda polska na zesłaniu
„Fajka, co ze mną podróż odbyła”, i kuferek, przed którym „nie było żadnej tajemnicy”. O rzeczach, ludziach, miejscach na syberyjskim zesłaniu 

Literaci-zesłańcy
Drugi Mickiewicz czy „farys rozpaczy”? Gustaw Zieliński wśród krytyków i apologetów 
Gustaw Ehrenberg na nowo odkrywany 
Zakończenie 

Aneks: Korespondencja Gustawa Zielińskiego
Aneks 1: Korespondencja Gustawa Zielińskiego z lat 1834–1844
List Gustawa Zielińskiego do Antoniego Pawszy (1839)
List Juliana Rościszewskiego (1834) 
Listy Augusta Olszewskiego (1835–1844) 
Listy Artura Dzikowskiego (1836–1838) 
Listy Erazma Czermińskiego (1840–1841) 
Listy Michała [Moraczewskiego (ok. 1841–1844)] 
Listy Kacpra Babskiego (1841–1842)
List Adama Pisarzewskiego (1841) 
Listy Pawła [Cieplińskiego] (1841) 
Listy Marcina Cieplińskiego (1843) 
Aneks 2: Korespondencja rodziny Januszkiewiczów do Gustawa Zielińskiego
Listy Tekli Januszkiewiczowej (1841–1842) 
Listy Januarego Januszkiewicza (1842–1843)

Bibliografia
Indeks osób