Egzorcyzmy Jezusa w Ewangelii Marka. Studium egzegetyczno-teologiczne

Seria Studia Biblica Lublinensia

Ks. Wojciech Samuel

ISBN: 978-83-8288-247-6
Stron: 304
Format: B5 
Rok wydania: 2026

Dysertacja ks. Samuela stawia sobie za cel wszechstronne opracowanie egzorcyzmów Jezusa w Ewangelii Marka. Zasadność podjęcia tej tematyki opiera się na dwóch bardzo ważnych elementach: po pierwsze, na podjęciu się opracowania egzorcyzmów Jezusa w jednej tylko Ewangelii synoptycznej, co pozwoliło na dogłębną analizę egzegetycznoteologiczną w/w tematyki; zajęcie się dwiema czy wszystkim trzema Ewangeliami synoptycznymi byłoby zbyt szerokie, a po drugie, zajęcie się właśnie Ewangelią Marka, która jest postrzegana przez biblistów jako najstarsza, która zawiera najbardziej pierwotny opis działalności egzorcystycznej Jezusa. W rezultacie powstała oryginalna rozprawa, która wprowadza do naukowego obiegu teologicznego szczegółową analizę egzegetyczno-teologiczną najstarszej Ewangelii. A ponieważ jest pierwszą obszerną monografią poświęconą tej tematyce, tym samym spełnia jeden z najbardziej podstawowych postulatów nauki, jakim jest zdobywanie nowej wiedzy i poszerzenie jej o nieznane obszary.

                                                                                                                 /z recenzji ks. prof. dr hab. Leszka Misiarczyka/

Spis treści

Wprowadzenie 

1. Przedmiot badań 
2. Status quaestionis 
2.1. Stań badań w literaturze polskiej 
2.2. Stan badań w literaturze obcojęzycznej 
3. Przedmiot, cel, metoda badań oraz plan rozprawy

Rozdział I: Egzorcyzmy w Nowym Testamencie na tle środowiska biblijnego 
1. Egzorcyzmy w czasach starożytnych i w księgach Starego Testamentu 
2. Egzorcyzmy w Nowym Testamencie 
2.1. Nazwy demonów w Nowym Testamencie 
2.2. Zestawienie narracji nowotestamentalnych związanych z nazwami „egzorcyzm”, „egzorcysta”, „egzorcyzmować” 
2.3. Ewangelia Marka 
2.4. Ewangelia Mateusza 
2.5. Ewangelia Łukasza 
2.6. Podsumowanie 

Rozdział II: Jezus w synagodze w Kafarnaum – Mk 1,21-28 
1. Granice perykopy 
1.1. Tradycyjne wyróżnienie 
1.2. Ramy narracyjne opowiadania 
2. Krytyka tekstu 
3. Przekład i uwagi filologiczne 
4. Porównanie synoptyczne
5. Struktura narracji
6. Analiza szczegółowa w kontekście 
6.1. Wejście do Kafarnaum i nauczanie w synagodze (Mk 1,21-22) 
6.2. Krzyk człowieka w duchu nieczystym (Mk 1,23-24)
6.3. Polecenie Jezusa (Mk 1,25) 
6.4. Duch nieczysty opuszcza człowieka (Mk 1,26) 
6.5. Reakcja tłumu – zdziwienie (Mk 1,27) 
6.6. Zakończenie (Mk 1,28) 
7. Wkład narracji Mk 1,21-28 do teologii Ewangelii Marka
8. Ekskurs 1: Tożsamość Jezusa a sekret mesjański (Mk 1,32-34; 3,11-12) 
9. Ekskurs 2: Droga Jezusa, głoszenie, wyrzucanie demonów (Mk 1,35-39)
10. Ekskurs 3: Rola Ducha Świętego w egzorcyzmach Jezusa (Mk 3,22-30) 

Rozdział III: Egzorcyzm Jezusa w krainie Gerazeńczyków – Mk 5,1-20 
1. Granice perykopy 
1.1. Tradycyjne wyróżnienie
1.2. Ramy narracyjne opowiadania 
2. Krytyka tekstu
3. Przekład i uwagi filologiczne 
4. Porównanie synoptyczne
5. Struktura narracji 
6. Analiza szczegółowa w kontekście 
6.1. Przybycie Jezusa i Jego uczniów do krainy Gerazeńczyków (Mk 5,1) 
6.2. Wyjście opętanego naprzeciw Jezusa (Mk 5,2) 
6.3. Opis stanu opętanego (Mk 5,3-5) 
6.4. Reakcja opętanego na obecność Jezusa (Mk 5,6-10) 
6.5. Zagłada duchów nieczystych w jeziorze (Mk 5,11-13) 
6.6. Postawa pasterzy i mieszkańców wobec cudu Jezusa (Mk 5,14-17) 
6.7. Prośba uwolnionego i powierzenie mu misji przez Jezusa (Mk 5,18-20)
7. Wkład narracji Mk 5,1-20 do teologii Ewangelii Marka 

Rozdział IV: Prośba Syrofenicjanki o egzorcyzm – Mk 7,24-30 
1. Granice perykopy 
1.1. Tradycyjne wyróżnienie 
1.2. Ramy narracyjne opowiadania 
2. Krytyka tekstu
3. Przekład i uwagi filologiczne 
4. Porównanie synoptyczne 
5. Struktura narracji
6. Analiza szczegółowa w kontekście 
6.1. Przybycie Jezusa do Tyru (Mk 7,24) 
6.2. Pokłon i prośba Syrofenicjanki (Mk 7,25-26) 
6.3. Reakcja Jezusa na prośbę Syrofenicjanki (Mk 7,27) 
6.4. Ponowienie prośby przez kobietę (Mk 7,28) 
6.5. Jezus przekazuje wiadomość o wyjściu demona (Mk 7,29) 
6.6. Kobieta wraca do domu i odnajduje uwolnioną córkę (Mk 7,30) 
7. Wkład narracji Mk 7,24-30 do teologii Ewangelii Marka

Rozdział V: Jezus uwalnia opętanego chłopca – Mk 9,14-29
1. Granice perykopy
1.1. Tradycyjne wyróżnienie 
1.2. Ramy narracyjne opowiadania 
2. Krytyka tekstu 
3. Przekład i uwagi filologiczne 
4. Porównanie synoptyczne
5. Struktura narracji 
6. Analiza szczegółowa w kontekście 
6.1. Powrót z góry przemienienia. Dyskusja uczonych w Piśmie (Mk 9,14) 
6.2. Reakcja tłumu na przybycie Jezusa (Mk 9,15) 
6.3. Pytanie Jezusa dotyczące powodu dyskusji (Mk 9,16) 
6.4. Opis stanu opętanego syna (Mk 9,17-18) 
6.5. Reakcja Jezusa na brak wiary pokolenia (Mk 9,19)
6.6. Przyprowadzenie chłopca. Reakcja demona (Mk 9,20) 
6.7. Pytanie Jezusa o wcześniejszy stan chłopca (Mk 9,21a) 
6.8. Odpowiedź ojca (Mk 9,21b-22)
6.9. Kwestia wiary kluczem do uwolnienia (Mk 9,23-24)
6.10. Rozkaz Jezusa (Mk 9,25) 
6.11. Wyjście demona (Mk 9,26) 
6.12. Jezus podnosi uwolnione dziecko (Mk 9,27) 
6.13. Pytanie uczniów na temat nieskutecznej próby egzorcyzmu (Mk 9,28)
6.14. Odpowiedź Jezusa wskazująca konieczność modlitwy (Mk 9,29) 
7. Wkład narracji Mk 9,14-29 do teologii Ewangelii Marka 

Konkluzje: Wkład narracji o egzorcyzmach Jezusa do teologii Ewangelii Marka
1. Implikacje chrystologiczne 
2. Implikacje paterologiczne 
3. Implikacje pneumatologiczne
4. Implikacje soteriologiczne 
5. Implikacje eschatologiczne 

Bibliografia 
Indeks źródeł 
Indeks autorów 
Summary